-Narodowy Bank Polski ogłosił niedawno, że będzie kupował na rynkach złoto – teraz i w przyszłości, bo chce by przynajmniej 20% polskich rezerw było ulokowanych w złocie – podaje Infor.pl. Polska jednym z liderów zakupów złota. W jakim celu NBP dokonuje takich zakupów?
Polska jednym z liderów zakupów złota
W ostatnich latach obserwujemy rosnące zainteresowanie banków centralnych złotem jako aktywem rezerwowym. Według Światowej Rady Złota, łączne rezerwy złota przechowywane przez banki centralne na całym świecie sięgają imponującej liczby 36 700 ton, co stanowi ponad 17% całkowitych światowych zasobów tego kruszcu. Polska, z rezerwami wynoszącymi 359 ton złota, zajmuje 15. miejsce na globalnej liście, co świadczy o znaczącym udziale Narodowego Banku Polskiego (NBP) w światowym rynku złota.
W 2023 roku to Chiny stały się liderem w zakupie złota, dodając do swoich rezerw aż 225 ton. Polska, z kolei, z imponującym wynikiem 130 ton zakupionego złota w ubiegłym roku, umocniła swoją pozycję na drugim miejscu. Tak znaczące zakupy przyczyniły się do zwiększenia polskich rezerw złota do 359 ton, co obecnie stanowi 12,4% całkowitych rezerw kraju.
Ambitnym celem, jaki Polska postawiła sobie na najbliższe lata, jest zwiększenie udziału złota w rezerwach do 20%. Jak zaznacza Adam Glapiński, prezes NBP, złoto monetarne jest kluczowym składnikiem dywersyfikacji rezerw. Jego wartość nie ulega deprecjacji w długim okresie, co czyni go bezpieczną przystanią dla aktywów narodowych. Tomasz Gessner, ekspert rynku złota, podkreśla, że złoto, będące aktywem o wysokiej płynności, może być niemal natychmiast wymienione na dowolną walutę, co zwiększa bezpieczeństwo finansowe kraju.
Obserwując historyczne dane, widać znaczną zmianę w podejściu do złota. W latach 80., dekadę po zakończeniu standardu złota przez prezydenta Nixona, udział złota w rezerwach banków centralnych przekraczał 70%. Obecnie, średnia ta oscyluje wokół 15%, choć historyczna średnia z ostatnich pięciu dekad wynosi 40%. Ta zmiana trendów pokazuje ewolucję roli złota w globalnym systemie finansowym, odzwierciedlając zarówno jego trwałą wartość, jak i adaptacyjność wobec zmieniających się realiów ekonomicznych.
Przed II wojną światową Polska też intensywnie kupowała złoto
Przed II wojną światową Polska, podobnie jak wiele innych krajów, gromadziła złoto jako część swoich rezerw walutowych. W okresie międzywojennym (1918-1939), zarówno przed kryzysem finansowym lat 30. XX wieku, jak i w jego trakcie, posiadanie złota było powszechną praktyką wśród banków centralnych. Złoto stanowiło podstawę systemu monetarnego wielu krajów (tzw. standard złota), stabilizując wartość waluty i umożliwiając regulację międzynarodowych sald płatniczych.
W odpowiedzi na rosnące napięcia polityczne i perspektywę konfliktu zbrojnego w latach 30. XX wieku, Polska podjęła środki mające na celu zabezpieczenie swoich aktywów, w tym rezerw złota. W obliczu zbliżającej się wojny, Bank Polski (bank centralny przedwojennej Polski) zdecydował się na ewakuację części swoich rezerw złota za granicę, aby uniknąć ryzyka ich przejęcia przez niemieckie lub radzieckie siły inwazyjne.
Operacje przenoszenia złota rozpoczęły się w 1939 roku, tuż przed wybuchem wojny. Złoto zostało przetransportowane do bezpiecznych lokalizacji, głównie do Francji i Wielkiej Brytanii, a po upadku Francji w 1940 roku, większość polskich rezerw złota znajdowała się pod opieką Banku Anglii. Te działania miały na celu nie tylko ochronę narodowego skarbu, ale również umożliwiły rządowi na uchodźstwie oraz państwu polskiemu finansowanie działalności i wsparcie dla polskiego ruchu oporu.
W jaki sposób zarabia bank centralny?
By kupować złoto, bank centralny musi mieć na to środki.
Bank centralny zarabia pieniądze na kilka różnych sposobów. Banki centralne często pełnią rolę pożyczkodawcy ostatniej instancji dla banków komercyjnych. Odsetki od tych pożyczek stanowią źródło dochodu.
Banki centralne kupują i sprzedają papiery wartościowe, takie jak obligacje rządowe, w ramach swojej polityki monetarnej. Oprócz tego gromadzą zyski z emisji waluty. Różnica między nominałem a kosztem produkcji pieniądza (np. banknotów i monet) jest zyskiem dla banku centralnego. Ten zysk jest przekazywany do budżetu państwa jako dochód z sejnoratu.
Banki centralne zarządzają rezerwami walutowymi kraju i mogą zarabiać na inwestycjach w zagraniczne aktywa finansowe, takie jak obligacje. Ponadto rządy często przechowują swoje rezerwy w banku centralnym, a odsetki z tych depozytów mogą stanowić źródło dochodu dla banku.
Warto zaznaczyć, że banki centralne mają unikalną pozycję, ponieważ ich głównym celem nie jest generowanie zysku, ale prowadzenie polityki pieniężnej, stabilizacja cen i wspieranie zatrudnienia. Zyski, które generują, zazwyczaj są przekazywane do budżetu państwa, co zmniejsza potrzebę finansowania z innych źródeł, takich jak podatki.
Infor.pl/własne
